„Szachy wojenne 1939-1945. War chess”

1 września 2013 r. w 74. rocznicę wybuchu II wojny światowej w czytelni Biblioteki Publicznej im. Stefana Rowińskiego w Ostrowie Wielkopolskim, odbyła się oficjalna promocja książki „Szachy wojenne 1939-1945. War chess” (P. Dudziński, konsultacja naukowa: T. Lissowski i prof. dr hab. T. Wolsza). Patronat nad wydawnictwem objął m. in. prezes PZSzach Tomasz Delega i wiceprezes PZSzach Andrzej Modzelan.

Spotkanie połączone było z serią wykładów historycznych na tematy szachowe. Gości przywitali dyrektor Biblioteki Publicznej w Ostrowie Wielkopolskim Włodzimierz Grabowski oraz autor książki Paweł Dudziński.

Pierwszym z prelegentów był Henryk Konaszczuk z Zabrza, który przedstawił zgromadzonym sylwetkę Pawła Mroza alias Paula Mrossa. Mross był już bohaterem artykułu H. Konaszczuka w 2004 r., kiedy to niemieckie tłumaczenie opracowania opublikowane zostało m. in. na popularnym portalu Chessbase. Obecnie pan Henryk pracuje nad cennym dziełem stanowiącym kompilację biogramów szachistów – naukowców. Mamy tutaj na myśli profesorów uniwersyteckich, pracowników ośrodków badawczych, psychologów czy humanistów.

Jako drugi przedstawił swój wykład Andrzej Olszowski z Opola. Historyk specjalizuje się w tematyce obozów jenieckich. W Łambinowiach – Opolu znajduje się Centralne Muzeum Jeńców Wojennych, którego częstym wizytatorem jest p. Andrzej. Jego wykład dotyczył sytuacji więźniów w obozach jenieckich znajdujących się pod nadzorem Rzeszy Niemieckiej i Związku Sowieckiego oraz aktywności szachowej w tych ośrodkach odosobnienia.

Kolejny do mikrofonu podszedł gość z zagranicy, dr Michael Negele z Niemiec, członek Zarządu Ken Whyld Association, międzynarodowego stowarzyszenia grupującego historyków szachowych i kolekcjonerów szachowej literatury. Jego wykład dosłownie porwał publiczność, wygłoszony w języku angielskim, tłumaczony był przez przewodniczącego Komisji Historycznej PZSzach Tomasza Lissowskiego. Temat wykładu dr. Michaela Negele był dosyć przewrotny i brzmiał: "Czy szachy mają wpływ na bieg historii, czy też to wielkie wydarzenia historyczne mają wpływ na bieg życia szachistów?".

Ostatni przemawiał Tomasz Lissowski z Warszawy. Na początku zaprezentował kilka cytatów zaczerpniętych z popularnych stron internetowych, a także z jego prywatnej korespondencji, a dotyczących książki "Szachy wojenne". Następnie przedstawił sylwetki kilku osób, które przyczyniły się do stworzenia opracowania w takiej, a nie innej formie. W jego prelekcji wspomagała go, jako lektorka, wiceprezes Wielkopolskiego Związku Szachowego, Arleta Magnucka, zawodniczka rodem z Ostrowa Wielkopolskiego, obecnie mieszkająca w Poznaniu.

Na promocji obecny był również prezes Wielkopolskiego Związku Szachowego Łukasz Dębowiak z Leszna. Z innych osób, które stawiły się w ostrowskiej bibliotece, należałoby wymienić: laureata nagrody Hetmana za całokształt działalności Wojciecha Zawadzkiego z Wrocławia, prezesa wydawnictwa szachowego "Penelopa" Jerzego Morasia z Wrocławia, a także reprezentantów ostrowskiej kultury i sztuki: przewodniczącego Rady Powiatu Ostrowskiego i zarazem naczelnika Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Miejskiego Andrzeja Leraczyka czy też prezesa Ostrowskiego Towarzystwa Genealogicznego Macieja Kowalczyka. Obecna była Sylwia Nowicka, prezes Stowarzyszenia Fundusz Grantowy Dobrego Sąsiedztwa, które to partycypowało w kosztach druku publikacji.

Wielkim nieobecnym był za to Holender Fred van der Vliet, który przed kilkoma laty wydał książkę "Chess in former German, now Polish territories" (Haga, 2007). Wcześniej zapowiadany przyjazd holenderskiego badacza musiał zostać odwołany ze względów rodzinnych. W ramach "rekompensaty" van der Vliet stworzył jednak z okazji promocji małą książkę pt.: "Tartakower & Przepiórka" (Haga – Warszawa, 2013), kolportowaną wśród gości spotkania. Praca liczy zaledwie 30 sztuk nakładu, jednak posiada ISBN nadany przez wydawnictwo "Penelopa".

Nie zabrakło także atrakcji ściśle szachowych. W silnym turnieju, rozegranym krótko po promocji w auli I Liceum Ogólnokształcącego w Ostrowie Wielkopolskim, zwyciężył FM Piotr Dudziński, przed FM Pawłem Dudzińskim i FM Dawidem Janaszakiem. Dalej byli: 4. IM Zbigniew Jaśnikowski, 5. Kamil Szadkowski, 6. dr Michael Negele, 7. Arleta Magnucka, 8. Szymon Pieczewski, 9. Tomasz Lissowski, 10. Jakub Rosik itd. W grupie B najlepszy okazał się z kolei Oliwer Gubański. Puchary dla zwycięzców ufundowało Stowarzyszenie Przyjaźni Ludziom (http://przyjazniludziom.org.pl/).

W najnowszym numerze "Focus Historia" (9/2013) ukazał się artykuł "Szachy ze śmiercią", inspirowany książką "Szachy wojenne". Planowana jest także recenzja publikacji w kolejnym numerze tego miesięcznika. "Focus Historia" objął bowiem patronat medialny nad książką.